9. Tome tome

Van: Marion
Datum: Donderdag 9 mei 2002, 13.51 uur
Aan: Vrienden en bekenden
Onderwerp: Tome tome

Paga, woensdag 08-05-2002

Tome tome (= “greetings” in Burkina Faso),

Op dit moment zit ik boven op het dak van een lemen hutje in het uiterste noorden van Ghana. Naast me branden 2 kaarsen en staat een heerlijk koud biertje. Ik zit op een rieten matje (ook wel bed genaamd) met een schriftje op m’n schoot. Het wachten is nu nog op het over drijven van de wolken zodat de sterrenhemel dit plaatje compleet kan maken.

Hoe ik hier zo terecht gekomen ben?

Zondagavond laat ben ik weer aangekomen in Kumasi. De twee weken vakantie waren voorbij en maandag zou de school weer beginnen. Ik had echt enorm veel zin om er weer helemaal tegenaan te gaan! De kinderen dachten daar echter kennelijk iets anders over, want maandagochtend bleken er maar 12 (van de 400!) op het schoolplein rond te lopen; de 2 zoontjes van de directeur en 10 leerlingen uit de hoogste klas. Zelfs een aantal leraren waren er niet. Van degenen die er wel waren vernam ik al snel dat het de hele week rustig zou blijven. Andere scholen hebben 3 weken vakantie en de meeste kinderen van onze school zouden door hun ouders ook pas volgende week maandag weer gestuurd worden.

Daar sta je dan met je goede gedrag…..

Diezelfde middag ben ik nog de stad in gegaan en heb ik een kaartje gekocht voor de bus die mij dinsdagochtend om 7 uur (!!) naar Tamale (6 uur verder in het noorden) zou brengen. Ik blijf van de ene (oncomfortabele) bus in de andere stappen en op de 1 of andere manier vind ik het heerlijk. Ik ga zitten (zorg overigens wel dat ik en plaatsje bij het raam bemachtig) en voel me echt helemaal relaxed. Ik geniet van alles wat ik buiten zie, en hoewel ik ondertussen ontelbaar veel bomen, vogels, huizen, hutjes, mensen, en weet ik veel wat heb gezien blijf ik ervan genieten. Op de 1 of andere manier kom ik helemaal tot rust als ik alles zo aan me voorbij zie trekken.

Dinsdagmiddag ben ik in Tamale aangekomen vanaf waar ik woensdagochtend nog verder naar het noorden ben afgereisd. De normale vorm van transport is hier de “tro tro”. Dit is een busje waar ze zoveel mogelijk mensen in proppen door in het gangpad (en elke andere mogelijke plek) klapstoelstoeltjes in te bouwen. Kinderen gaan gratis mee zolang ze bij moeders op schoot kunnen zitten. Ik had tijdens deze reis het geluk dat de aardige dame naast me 2 kinderen had die niet beide op haar schoot pasten. Zo kwam het dat er 1 kindje op mijn arm lag te slapen (nadat ze eerst zichzelf, mijn tas, en vervolgens mij met pap had ingesmeerd), haar kleine broertje lag met zijn hoofd op mijn schoot, en de moeder was kennelijk zo uitgeput door deze kleine deugnieten dat ze de helft van de rit op mijn schouder lag te slapen. Ik keek uit het raam, luisterde naar m’n muziek en voelde me echt helemaal happy…..

Na 3 uur hadden we onze plaats van bestemming bijna bereikt toen we opeens een plaspauze leken te hebben. Het duurde allemaal nogal lang en her en der ontstond wat consternatie. Uiteindelijk wist iemand mij uit te leggen dat wat er aan de hand was; 1 van mijn medepassagiers was in de berm aan het bevallen! Ik wilde nog even naar haar toe gaan om te vragen of ze wel goed aangegeven had waar en hoe ze wilde bevallen, hoe de zwangerschapsgym was verlopen, of ze de yoga oefeningen wel goed toepaste, wat voor kleur de babykamer had, en of ik de kraamhulp voor haar kon inlichten……

Uiteindelijk kwam ik rond het middaguur aan op mijn eindbestemming; Paga. Dit is een klein dorpje in het uiterste noorden, vlakbij de grens met Burkina Faso, dat bekend staat om z’n heilige krokodillen. Door de taxichauffeur werd ik ergens in the middle of nowhere uit z’n wagen geschopt, en daar stond ik dan… Niemand te bekennen, maar op de 1 of andere manier lijkt het vaak wel of de mensen hier ruiken als er een Obruni (blanke) is aangekomen. Dus heb ik m’n brood uit m’n tas gehaald en ben rustig op een stoepje gaan zitten eten.

Binnen 5 minuten had het mangomeisje mij ontdekt, en terwijl ik haar lekkere fruit zat te eten kwam “mijn man” eraan; Alhassan. Nog geen uur later fietste ik achter hem aan van dorpje naar dorpje, van hutje naar hutje. We zijn uiteindelijk tot 3 keer toe in Burkina Faso geweest, waarvan 1 keer zelfs via de officiële grens waar de douane me zonder visum, laat staan paspoort, gewoon liet passeren.

We zijn bij 2 families op bezoek geweest, en terwijl we bij de 2de waren begon het te regenen zodat we daar geruime tijd moesten blijven schuilen. Deze familie woont in een “compound”, wat zoveel betekent als een aaneenschakeling van hutjes rond een soort van erf. Er bleken maarliefst 60 mensen te wonen; wat snel geteld neerkomt op ongeveer 6 per hutje (die alle 6 in 1 bed slapen)!

Het gekke is dat de armoede die je van zo dichtbij ziet wel heel confronterend is, maar toch niet iets was waar ik het in eerste instantie erg moeilijk mee had. Misschien ben ik hier al iets te lang (en is het toch waar dat alles went -behalve een vent-), of misschien leek de situatie in mijn referentiekader nog wel enigszins acceptabel voor Afrikaanse normen. Als het niet was gaan regenen was ik wellicht naar huis gegaan met de blik van verlegen maar toch blije kindertjes in mijn achterhoofd, en een paar leuke foto’s op m’n rolletje.

Ik was er echter wat langer waardoor ik de kans heb gekregen met de kinderen te spelen, praten (gebarentaal en later via mijn tolk Alhassan), en ze te helpen eten te koken. Ik had natuurlijk 100.000 vragen die via Alhassan allemaal beantwoord werden. Zo leerde ik dat geen van de kinderen naar school gaat omdat het schoolgeld (ongeveer 50 euro per kind per jaar) er gewoonweg niet is. En met dit in je achterhoofd weet je ook wat de toekomstperspectieven voor deze kinderen zijn….

Geef armoede een gezicht en het spreekt aan (dit is algemeen bekend bij alle marketers van non-profit organisaties). Maar wat als je het ook nog eens een persoonlijkheid, een karakter geeft? Wat als je van dichtbij de schaduw ziet die af en toe over die verlegen en blije (?) gezichtjes verschijnt? Wat als je geruime tijd van heel dichtbij geconfronteerd blijft worden met die dikke buikjes, en de ribbetjes die daar bovenuit steken al tig keer hebt geteld?

Uiterlijk bleef ik lief (glim)lachen, maar van binnen trok er ook een steeds groter wordende schaduw over mij heen. Ik moet zeggen dat ik blij was toen het droog werd en we verder konden fietsen, want ik was bang dat ík nu degene zou zijn die het niet lang meer droog zou houden….

De kinderen dachten daar echter heel anders over, en vertelden Alhassan keer op keer dat ik moest blijven zodat ze mij hun taal konden leren en zodat ik hen engels zou kunnen leren, en kunnen leren lezen en schrijven. De hele familie bleek ondertussen tot de conclusie gekomen dat ze me niet wilden laten gaan, en 1 van de vaders/ooms barricadeerde zelfs, in opdracht van de kinderen, de uitgang. Ik mag achteraf nog blij zijn dat ze Alhassan niet een paar kippen, een geit en een ezel (kamelen hebben ze hier niet) in ruil voor mijn persoontje hebben aangeboden.

Alhassan vond het ondertussen zo geweldig om met mij op stap te gaan dat ons uitstapje uiteindelijk geen 2 uur maar 4 uur heeft geduurd. Hij nam me nu echt overal mee naar toe, en kwam tot de conclusie dat, overal waar we maar gingen, ik de harten stal van jong en oud. Op het eind hebben we de krokodillen nog gevoerd en zijn we naar het huis gefietst van voetballer Pele (dit is zijn geboortedorp), waar we een rondleiding hebben gehad door een voormalig slavenkamp door neef Pele.

Daarna heb ik een hutje gekregen op het terrein van de familie Alhassan. Het rieten matje dat als bed dienst doet heb ik naar het dak verhuisd. Toen Alhassan me vertelde dat ik hier vannacht vallende sterren zou kunnen zien was mijn eerste gedachte dat ik helemaal niets te wensen heb. Al snel realiseerde ik me dat dat niet waar is, ik heb genoeg te wensen, alleen niet voor mezelf.

Een lieve knuffel en een dikke kus,
Marion.

 

  1. Introductie
  2. Cultuurshock?!!!!
  3. Akwaaba
  4. Plaats van bestemming
  5. Obruni
  6. Kleine vliegende prikbeestjes
  7. Warchild?
  8. Contrast
  9. Tome tome
  10. @!%@^#$@#!@ muggen
  11. Look, Listen, Learn
  12. Zoals het klokje thuis tikt… ??